การใช้เหล็กตัวซีเป็นรองรับท่อ (pipe support)
Published by Weerawut in Share experience · 29 January 2026
ข้อควรระวังสำหรับการใช้เหล็กตัวซี หรือ Channel เป็นรองรับท่อ (Pipe support)
สิ่งหนึ่งที่ผู้เขียนต้องการนำเสนอเพื่อปรับปรุงคุณภาพของระบบดับเพลิงโดยทั่วไป และแชร์ความรู้กับผู้อ่านที่ติดตามเป็นประจำ คือ การเลือกใช้เหล็กตัวซี หรือ Channel ซึ่งอยากให้ผู้ที่เกี่ยวข้องกับการจัดทำรองรับท่อ (Pipe support) ได้ตระหนักถึงรูปร่างหน้าตัด (Profile) ของเหล็กตัวซี ตามมาตรฐานที่ปีก (Flange) ของมันจะไม่เป็นหน้าตัดที่ขนานกัน เหมือนกับของเหล็กฉาก (Angle) หรือ เหล็กตัว H (H-beam) ดังนั้นเมื่อจะมีเจาะรูผ่านแล้วยึดด้วยสลักเกลียว จำเป็นต้องใช้แหวนรองที่เป็นแบบผิวเอียง (Taper) ที่มีมุมเท่ากับปีกของเหล็กตัวซี เพื่อให้การยึดของ U-Hook อยู่ในแนวดิ่งสำหรับท่อแนวนอน หรือแนวระดับสำหรับท่อแนวตั้งหรือ Riser ตามที่ต้องการ ถ้าต้องการหลีกเลี่ยงแหวนรองเทเปอร์ที่ต้องใช้กับเหล็กตัวซี ก็สามารถเลือกใช้เหล็กฉาก หรือ H-beam หรืออื่นๆแทน
การขันแป้นเกลียว (Nut) เข้ากับเกลียวผ่านรูของปีกเหล็กตัวซี โดยไม่ใช้แหวนรองแบบเทเปอร์ จะทำให้ U-hook หรือสลักเกลียวที่ใช้เอียง ทำให้การรัดท่อไม่มีประสิทธิภาพในระยะยาว เกิดการหลวมคลอนได้ง่ายเมื่อมีการสั่นสะเทือน และเมื่อหลวมคลอนแล้วก็จะทำให้ระบบท่อยิ่งสั่นสะเทือนมากขึ้น จนเกิดการรั่วตามหน้าแปลนจุดต่อต่างๆ
ในกรณีของสลักยึดแท่นเครื่อง (Anchor bolt) การขันแป้นเกลียวของ Anchor bolt แบบเอียงๆ อาจทำให้ Anchor bolt เกิดการคดงอเสียหายมีผลต่อการความสามารถในการยึดฐานเครื่องโดยเฉพาะเครื่องสูบน้ำดับเพลิงที่ขับด้วยเครื่องยนต์ดีเซลได้
การรองรับท่อ (Pipe support) อาจดูเป็นเรื่องที่ถูกมองข้ามได้ง่าย แต่มาตรฐาน NFPA13 ได้ให้ความสำคัญในการออกแบบและติดตั้ง โดยจุดที่รองรับท่อแต่ละจุด ต้องออกแบบให้สามารถรับน้ำหนักท่อที่มีน้ำเต็มและเผื่อให้รับได้มากขึ้นเป็น 5 เท่า รวมถึงเพิ่มน้ำหนักอีก 115 kg เพื่อให้มั่นใจว่ามี จุดรองรับท่อมีค่าความปลอดภัย (Safety factor) สูงเพียงพอ สำหรับทุกสถานการณ์ และกรณีที่อาคารตั้งอยู่ในเขตแผ่นดินไหว ก็จำเป็นต้องออกแบบรองรับที่เหมาะสมเพิ่มเติม โดยทำให้ระบบท่อแข็งแรง และยืดหยุ่นได้ เพื่อให้เกิดความเสียหายน้อยที่สุดหลังเกิดแผ่นดินไหว เพราะหลายครั้งเกิดเพลิงไหม้ในอาคารตามมาหลังจากแผ่นดินไหว ในส่วนของประเทศไทยก็มีหลายพื้นที่ที่ต้องออกแบบอาคารต้านทานแผ่นดินไหว โดยสามารถดูได้จาก กฎกระทรวง กำหนดการรับน้ำหนัก ความต้านทาน ความคงทนของอาคารและพื้นดินที่รองรับอาคารในการต้านทานแรงสั่นสะเทือนของแผ่นดินไหว พ.ศ.2564, ระบบท่อดับเพลิงที่อยู่ในอาคารก็ได้รับผลกระทบจากแรงแผ่นดินไหว จึงจำเป็นต้องออกแบบให้ต้านทานแผ่นดินไหวเช่นเดียวกัน
รับทดสอบสมรรถนะเครื่องสูบน้ำดับเพลิงประจำปีพร้อมเซ็นต์รับรองรายงานโดยสามัญวิศวกรเครื่องกล
ติดต่อ นายวีรวุฒิ มือถือ 081 577 8879
บริษัท ดับบลิวแอล วิศวกรรมและพลังงาน จำกัด
There are no reviews yet.